Jastrun właściwy
Systematyka wg Reveala
Domena	jądrowce
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	naczyniowe
Nadgromada	nasienne
Gromada	okrytonasienne
Klasa	Rosopsida
Rząd	astrowce
Rodzina	astrowate
Rodzaj	jastrun
Nazwa systematyczna
Leucanthemum vulgare Lam.
Synonimy
Chrysanthemum leucanthemum L., Leucanthemum praecox
Galeria zdjęć i grafik

Jastrun właściwy w naturalnym środowisku

Jastrun właściwy, złocień właściwy, jastrun wczesny (Leucanthemum vulgare Lam.) – gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny astrowatych. Bywa popularnie, choć nieprawidłowo nazywany margarytką. Dość pospolity na terenie całej Polski, również roślina uprawna.

Kwiat

Kwiaty:brzeżny języczkowy i środkowy rurkowy

[edytuj] Charakterystyka

Pokrój

Bylina o trwałym, krótkim kłączu, z którego wyrasta różyczka zimujących liści.

Łodyga 

Wzniesiona i przeważnie pojedyncza, o wysokości do 1 m, dość często owłosiona. Jest ulistniona przynajmniej do ¾ swojej wysokości.

Liście

Liście odziomkowe o łopatkowatym lub okrągławym kształcie, ogonkowe. Wyrastające skrętolegle liście łodygowe siedzące, obejmujące łodygę silnie wciętą nasadą. Blaszka podługowata, nieregularnie ząbkowana. Środkowe liście łodygowe mają nasady słabo zwężone i niewyraźnie uszkowate.

Kwiaty

Wyrastające na szczycie łodyg kwiatostany typu koszyczek. Listki okrywy w młodych koszyczkach otulają kwiatostan, później rozprostowują się odsłaniając wnętrze koszyczka. Brzeżne duże, białe kwiaty to kwiaty języczkowe, pełniące rolę powabni. Są to kwiaty żeńskie, pozbawione pręcików. Wnętrze koszyczka wypełniają ściśle upakowane, drobne, obupłciowe kwiaty rurkowe o żółtej barwie. Kwiaty te dojrzewają stopniowo, poczynając od brzegu koszyczka w kierunku środka. Roślina kwitnie od czerwca do sierpnia, jest owadopylna. Zapylenie jest przeważnie krzyżowe, ale w końcowej fazie dojrzewania kwiatów może nastąpić ich samozapylenie, gdyż łatki znamienia słupków ślimakowato się wydłużają i mogą zebrać pyłek. W ten sposób roślina zapewnia sobie możliwość wytworzenia nasion, gdyby z jakichś powodów nie odwiedziły jej owady przenoszące pyłek.

Owoc

Jednonasienne niełupki bez rąbka kielichowego. Rozsiewane są przez wiatr lub przez zwierzęta roślinożerne (endozoochoria).

Biotop, wymagania

Suche łąki, brzegi lasów, zarośla, miedze. Hemikryptofit. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla O. Arrhenatheretalia ^[1].

[edytuj] Zmienność

Występuje u nas w dwu podgatunkach:

• jastrun właściwy alpejski (syn. złocień właściwy alpejski) (Leucanthemum vulgare Lam. s. s. subsp. alpicola (Gremli) Á. Löve & D. Löve.)
• jastrun właściwy typowy (syn. złocień właściwy typowy) (Leucanthemum vulgare Lam. s. s. subsp. vulgare)

[edytuj] Zastosowanie

• Roślina ozdobna : uprawiany na kwiat cięty, lub na rabatach.
  • Sposób uprawy : Można go uprawiać z siewu nasion, lub przez podział kłącza. Nie ma specjalnych wymagań glebowych, jest mrozoodporny. Najobficiej kwitnie na stanowisku słonecznym.

Przypisy

[edytuj] Bibliografia